Diretor Jeral Ministeriu Edukasaun, Antoninho Pires hateten ezame nasional ba tinan ne’e sei hala’o iha fulan Novembru tuir kalendariu edukativu nian ne’ebe prepara ona.

Nia hateten, ezame nasional sei hala’o iha loron 20 fulan Novembru nia laran.
“Ministeriu dadaun ne’e tama ona ba elaborar dos pontus ba ezame nasional, oinsa mak ita halo produsaun ba pontu ezame nasional iha kalendariu ida tuir diresuan ne’ebe tama konta” nia hateten, iha Dili.
Entretantu Sekretariu Nasional Interino rede edukasuan Timor-Leste Coalition for Education (TLCE), Jose Monteiro hateten buat barak bele akontese durante tempu ida ne’e, tanba ezame nasional sei kleur no formasaun governu foun mos seidauk.
“Ita labele koalia fixu kedan tanba mudansa ita la espera,” nia hateten.
“Molok ezame nasional, parese governu foun forma ona entaun bele halo mudansa ba buat ruma, tanba area edukasuan agora iha problema barak, sira tenke tau atensaun aas ba iha ne’eba.”
NIa mos husu ba profesores, atu iha material balun ne’ebe seidauk konsege fob a estudantes tenke fo hotu, nune’e estudante sir abele estuda hodi prepara aan ba ezame nasional ne’ebe sei hala’o iha fulan Novembru.
“Bai-bain besik atu ezame, mestre sira kopia material ezame tinan kotuk nian no periodu uluk nian hodi fahe ba nia estudante atu estuda deit ida ne’e,” nia hateten.
Tuir nia, laiha material ida mak importante liu material sira seluk iha kontextu siensia akademiku nian, entaun presiza estuda hotu material hirak ne’ebe mestre sira fo tiha ona.
Iha parte seluk Diretor Eskola Ensino Sekundariu Kristal Balide, Rafael Xavi hateten mestre sira prepara ona materia sira durante tinan tolu nian ba iha estudantes, depois fahe ba estudantes hodi sira bele estuda prepara ba ezame nasional.
“Siensia naturais, ezemplu biologia no matematika, rezumu ida ba sira hodi sira prepara aan e buka referencia ami halo kompletu iha livro ne’e depois estudante sira foti estuda, pois nia kontinuasaun professor sira esplika no estudante rasik ba kompleta iha biblioteka no disionario,” nia hateten.
Nia hateten, material husi primeiro periodo no segundo periodo rezumo ida deit ba estudante sira, sira bele estuda depois bele resposta iha foilha resposta nian e alende ne’e husi parte eskola prepara mos mini teze ida ba sira, ida idak hato’o sira nia problema ba ezame ne’e.






