Grupos hortikultura 29 husi munisipio Aileu asina Momerandum of Understanding (MoU) ho supermerkadu bo’ot hanesan Dili Mart, W –Four, Kmanek no Casa fresca, ho objetivu atu hametin liu tan kooperasaun servisu ne’ebe diak entre to’os nain no sosa nain sira.
Ministru Komersio, Industria no Ambiente (MCIA), Constancio da Conçeicão Pinto hateten ho kooperasaun ida ne’e bele ona responde ba iha ejijensia agrikultor sira nian liga ba merkadu, tanba durante ne’e asesu ba merkadu sai dezafiu bo’ot ba sira.
Tanba ne’e, nia husu agrikultor sira atu aproveita apoiu tekniku husi agensia internasional sira inklui USAID projetu Avansa Agrikultura hodi ganha informasaun no teknologia foun ne’ebe iha, hodi bele hasa’e no hadia produsaun tanba merkadu iha ona.
“Bainhira ita iha kompromisio ho kompanha ida atu sosa ita nia produtus, ita tenke garantia kontinuidade produsaun,” nia hateten hafoin partisipa iha serimonia asina MOU entre to’os nain no sosa nain iha salaun Timor rai klaran, munisipiu Aileu.
Nia dehan, merkadu ne’e dinamiku, laiha presu ne’ebe fiksu tanba ne’e supermerkadu no to’os nain sira atu realistiku iha folin produtu, labele buka riku iha loron ida deit.
Nia hateten, uluk Timor importa produtu hortikultura husi rai liur, maibe iha tinan hira ikus ne’e redus no maioria mai husi agrikultor sira iha munisipios.
Kona ba hasa’e produsaun, nia parte sei koalia ho Ministerio Agrikultura e Peskas (MAP) atu koloka estensionista sira iha terenu hodi fo asistensia tekniku ba grupo sira.
Iha parte seluk, reprezentante Supermerkadu Rosito Barros, husu agrikultor sira atu servisu badinas liu tan no kuda modo ho variedade (oi-oin), tanba merkadu presiza modo variedade.
“Presu, ami sempre halo dialogu ho sira tanba ami nia hakarak tenke iha win-win solution, ami lakohi sosa nain or to’os nain deit mak hetan lukru,” nia hateten.
Nia hatutan, MoU ne’e fo mos korajen ba iha to’os nain sira atu estende tan sira nia to’os, kuda barak liu tan, tanba supermerkadu presiza modo tonelada 2 kada loron hodi responde ba iha konsumedores.
Entretantu, agrikultor Filomena Mendonca Araujo prontu no sei esforsu maka’as atu responde ba iha merkadu nia hakarak.
“Hau nia grupo ami kuda modo variedade oi-oin inklui brinjela, kobi funan, zicuini no seluk tan kuaze rai hektar ida resin,” nia hateten.
Nia dehan, kada fulan sira hetan osan $120 ba leten no osan sira ne’e uza ba selu oan sira nia eskola inklui mos ba nesesidade uma laran nian.
Grupo hortikultura sira ne’e hetan kapasitasaun kona ba uzus teknologia no apoiu tekniku husi projetu Avansa Agrikultura ne’ebe implementa iha munisipio Aileu liu –liu oinsa halo poupansa ba bee hodi rega modo iha tempu bai-loron.
