Membru Parlamentu Nasional konsidera servisu Komisaun Anti Korupsaun (KAK) hodi kombate korupsaun durante ne’e seidauk efetivu, liu-liu iha parte rekursu humanus sei fraku, no presiza hadia.
“Sira nia kapasidade sei minimu,sira nia esperiensia mos sei minimu,sira nia estrutura mos sei fraku presiza hadia,”Deputadu Pedro da Costa, iha Parlamentu Nasional.
Tuir nia, atu servisu KAK sai efetivu liu presiza suporta husi entidades hotu, tenke fo apoia.
“Ita hotu-hotu tenke fo apoia halo lei, halo regulamentus atu fo forsa ba sira,obriga sira atu orienta tuir lei no regulamentus, nune’e hala’o sira nia servisu de kontrolu maquina do estadu,” Deputadu ne’e dehan.
Nia dehan, ema balun seidauk fo sira nia testamunha tanba proteje sira, maske sira hatene iha duni ema halo korupsaun.
Deputadu ne’e realsa tan katak to’o oras ne’e lei seidauk iha atu kordenasaun diak entre KAK Ministeriu Publiku no investigador sira.
Nia akresenta katak frakeza sira ne’ebe mak iha mak deputadu sira seidauk aprezenta proposta lei anti korupsaun .
“Ate agora ita konese definisoen-definisoens deit, maibe ladauk iha regulamentu ne’ebe mak rigorozu atu obriga ema tuir regra sira ne’e hodi fo sansaun ba ema ne’ebe ke desvia husi kompetensia sira ne’ebe iha atu alkansa benefisiu privadu ba an rasik,” Deputadu ne’e katak.
Iha fatin hanesan membru Komisaun A parlamentar, Deputadu Antonino Bianco, hateten KAK halo ona buat balun, so ke presiza esforsu tan.
Bianco dehan buat ne’ebe mak KAK presiza atu esforsu tan mak tenke fo formasaun ba ema tekniku profesional sira.
“Ita hein katak sira ko’operasaun Ministeriu Publiku ne’e bele lori prosesu ne’e la’o diak liutan,” Deputadu Bianco informa.
Deputadu ne’e sublina katak relasiona projetu de Lei Anti Korupsaun ne’ebe mak oras ne’e dadauk sei iha Komisaun A seidauk ajenda atu parlamentu debate.
“Hau hanoin tinan ida ne’e labele ona tanba orsamentu jeral do estadu atu tama lei barak-barak mos sei iha laran ami halo diskusaun hela,” Deputadu Bianco hato’o.
Entretantu Diretor Judicial System Monitoring Programme(JSMP) Jose Luis de Oliveira Sampaio hato’o katak,movimentu servisu KAK nian hodi kombate korupsaun durante ne’e iha progresu tanba iha kaju balun ne’ebe eis Ministra da Justisa komete simu duni nia responsabilidade tuir desijaun tribunal ninian.
Sampaio esplika laos kaju ne’e deit maibe inklui kaju balun ne’ebe Ministra Finansas arguidu no arguida tama ona iha prijaun.
“Hau hanoin movimentu ida esforsu ne’ebe mak KAK halo hamutuk ho instituisaun estadu sira seluk hanesan Prokurador Jeral(Ministeriu Publiku) sira lori kriminoju balun ba tribunal,”Sampaio dehan.
Nia esplika atu fo kbi’it diak liutan ba KAK presija lei ida ne’ebe mak forte inklui rekursu humanus .
Diretor JSM hateten,to’o horas ne’e dadauk seidauk iha Lei konaba Anti Korupsaun ninian.
“Sira servisu deit ho sira nia estatutu KAK ninian mak fo fatin ba sira no mos lei sira seluk ne’ebe mak relasaun ho kombate korupsaun ninian hanesan lei kodigu penal inklui lei Indonesia nian balun,”Sampaio katak.
Nia hatan ba preokupasaun membru parlamentu sira nian katak servisu KAK seidauk efetivu,Sampaio haktuir ne’e ema politikus nia observasaun, maibe tuir JSMP katak servisu KAK kazu barak mak investiga ona.
“Kazu sira ne’ebe mak ami iha konesementu mai husi sira mak kazu involve husi eis ministra,kazu diretor nian husi Ministeriu Finansas nian no kaju balun mak sira sei investiga hela,”Diretor JSMP ne’e hato’o.
Tanba ne’e nia husu ema hotu tenke fo apoiu ba KAK hodi halao nia servisu ho diak inklui parlamentu tenki kria Lei Anti Korupsaun ninian.
