“Ami repete fila fali ami nia ezijensia ba Governu Timor-Leste no Indonezia no Komunidade Internasional, atu iha responsabilidade no asegura justisa, lia los no reparasaun ba violasaun direitus umanu ne’ebe komete durante okupasaun Indonezia no kontestu referendum iha tinan 1999,” dehan Prezidente Komite 12 Novembru, Gregorio Saldanha, iha Dili.
Tuir nia, asaun krimi sira ne’e inklui omisídu, halakon ema ho forsadu, violasaun seksual no krimi violasaun seksual seluk hasoru feto no labarik feto sira, tortura no tratamentu ne’ebe maka aat . krimi hirak ne’e rekunhese nudar krimi kontra umanidade no viola lei internasional no padraun international.
“Maibe to’o ohin loron laiha ema ida ne’ebe maka tama iha prizaun – tantu iha Indonezia ka Timor-Leste ba krimi sira ne’e. Ema liu nain 300 mak hetan akuzasaun ba krimi kontra umanidade no violasaun direitu umanu grave ne’ebe dadaun ne’e hases aan husi prosesu justisa no moris livre iha Indonezia,” dehan Prezidente Komite 12 Novembru ne’e.
Alende ne’e nia mos husu ba Governu Timor-Leste no Governu Indonezia atu ratifika Konvensaun Internasional ba protesaun ema hotu-hotu hosi halakon ema ho obrigatoriu no kontinua foti pasu sira atu implementa Comisaun Verdade no Amizade (CVA) nia rekomendasaun kona ba asuntu ema lakon.
Hatan ba preokupasaun hirak ne’e Vise Primeiru Ministru (VPM), Fernando Lasama de Araujo katak, krimi ida nia tempu atu remata ne’e presiza tempu ne’ebe naruk tebes.
“Ne’ebe hau hanoin ita bele koalia nafatin, ne’e normal no ONU atu hotu husi ne’e maibe ita koalia kona ba ida ne’e, la’os ita koalia kona ba buat mamuk,” dehan Vise PM ne’e.
Governu mos iha esforsu maibe depende ba situasaun ne’ebe maka Timor-Leste hasoru, maibe ne’e la mate.
“Karik Indonezia sira fahe tempu ida atu servisu hamutuk entre Governu Timor-Leste no Komunidade Internasional atu rezolve tiha buat sira ne’e,” Vise PM ne’e tenik.
