
Estrategia advokasia tama sai uma kain mak dalan diak liu hodi redus ga minimiza prevalensia krime violensia domestika (VD) iha rai laran ne’ebe kada tinan aumenta.

Maria Domingas Alves “Micato”, Aktivista Feto husu ba organizasaun feto sira atu halo advokasia tama sai uma kain hodi esplika ba familia sira kona ba igualidade ba direitus.
Tanba tuir nia, sosiedade Timor-Leste iha toman tradisaun no kultura ida ne’ebe feto tenke hakru’uk ba mane maske feto ne’e servisu.
“Advokasia no formasaun atu hasai hahalok sira ne’ebe sempre tau diferensia entre feto no mane hahu husi grupo ki’ik ida, hahu husi uma laran,” nia hateten iha konferensia nasional sobrevivente, iha salaun Joao Paulo II Comoro, Dili.
“Transfromasaun mentalidade husi komportamentu, sosio kultural.”
Tuir nia, ida ne’e la’os kultura ida ne’ebe labele muda ona, maibe ida ne’e hanesan situasuan sosio-kultura ne’ebe sosiedade kria iha tempu uluk.
“Lafasil atu muda mentalidade ida ne’e iha sosiedade, maibe instituisaun hotu, liu-liu organizasaun feto sira tenke kreativu iha meius hodi influensia sosiedade,” nia sujere.
Nia dehan, iha ona progresu lubuk ida mak governu halo, liu –liu aprovasaun ba lei kontra violensia domestika no asina ona tratadu internasional Konvensaun Eleminasaun Forma Diskriminasaun Hasoru Feto (CEDAW), maibe seidauk garantia feto livre husi violensia.
Nia hateten, advokasia ne’ebe organizasaun feto sira halo durante ne’e diak, maibe la efetivu tanba koalia deit iha eventu sira, la tun ba familia.
Nia hatutan, servisu advokasia la’os reponsabilidade organizasaun feto nian deit, maibe instituisaun seluk hanesan religiozu sira.
Iha parte seluk, Prezidente Rede Feto Timor –Leste, Judit Ximenes hateten esforsu barak mak organizasaun feto sira halo ona atu muda sosiedade nia mentalidade.
“Sai tama uma mak laiha, maibe ami nia membru organizasaun sira servisu ona hamutuk ho grupo no komunidade sira iha baze,” nia hateten.
Nia informa, Rede Feto iha nia membrus organizasaun 24 ne’ebe servisu iha area oi-oin ; hanesan advokasia, asistensia, agrikultura no seluk tan.
Entretantu Diretora Organizasaun Forum Komunikasaun Feto Timor –Lorosa’e (FOKUPERS), Marilia Alves hateten servisu advokasia ne’ebe sira halo durante ne’e bazeia ba kapasidade ne’ebe organizasaun iha.
“Ami nia rekursu humanus no finanseiru menus, entaun ami visita deit vitima sira iha munisipio lima,” nia hateten.
Nia hateten, munisipio lima ne’e mak munisipio Bobonaro, Covalima, Viqueque, Dili no Ermera).
Nia hatutan, aktividades ne’ebe sira hala’o iha baze mak advokasia, kapasitasaun no trauma healing, atu sira bele moris hanesan ema seluk iha sosiedade nia le’et.







