Ministeriu Saude, hahu halo sosializasaun kona ba kontiudu esbosu lei kontrola tabacco ba entidades relevantes no komunidade sira hotu, fo hanoin no ideias ba elaborasaun esbosu lei ne’e antes lori ba Konselho Ministru hodi hetan aprovasaun. 
Vise Ministra Saude Etika no Prestasaun Servisus, Natalia de Araújo, hateten tinan ida ne’e ministeriu fo prioridade ba elaborasaun dekretu lei kontrola tabacco iha Timor –Leste, tanba Timor-Leste asina no ratifika ona Konvensaun Internasional kontrola tabacco iha tinan 2004.
Nia haktuir, maske Timor –Leste seidauk iha manufactory tabacco maibe iha tabacco oi-oin mak importa mai Timor –Leste no fasil ba ema atu konsumu, tanba folin baratu.
“Hau espera liu husi diskusaun konjunta entre ministerio relevantes, ita hahu hanoin ona buat diak ruma liu husi kria lei kontrola tobacco iha Timor-Leste,” Vise Ministra ne’e dehan.
Nia hatutan, dekretu lei ne’e sei fo forsa legal ba instituisaun relevantes sira atu halo intervensaun hanesan ministerio finansas iha obrigasaun atu hasa’e taxa importasaun tabacco, publisidade sigaru no bandu fuma sigaru iha fatin livre (publiku) hodi labele fo impaktu ba ema seluk.
Iha parte seluk, komunidade Manuel Sales, hateten ne’e obrigasaun governu nian atu proteje povu liu husi kria legislasaun hanesan baze legal ida atu kontrola sirkulasaun sigaru iha rai laran.
“Maibe importante mak nia implementasaun,” nia hateten.
Entretantu, Xefe Departamentu Moras La Hada’et,Herculano Seixas dos Santos, hateten bazeia ba relatoriu annual estatistika saude tinan 2012 kazu moras la hadaet ne’ebe baixa iha ospital referral neen iha Timor –Leste hamutuk nain 17. 193 (49, 9%).
Husi numeru ne’e nia dehan, iha nain 262 (22, 2%) mak mate, tanba sofre moras kronika sira ne’ebe kauza husi konsumu sigaru, hipertensaun, kankru, respirasaun kroniku no seluk tan.
“Maske fuma la kauza direitamente ema ida mate, maibe lori ema atu hetan moras no ema mate tanba moras,” nia hateten.
