Orsamentu Jeral Estadu (OJE) 2014 governu aloka $106,6 miloens ba Ministeriu Edukasaun, liu-liu atu loke eskola foun inklui halo rehabilitasaun ba eskolas iha teritoriu Timor laran tomak.
Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmao, hateten orsamentu ba Ministeriu Edukasaun ba 2013 nian $92 miloens, maibe ba orsamentu 2014 nian $106,6 miloens.
“Pakote finanseiru ida ne’e sei garante konstrusaun pre-eskolas foun 100,rehabilitasaun eskola sentrais 50 iha ensino baziku ho konstrusaun eskolas modelu hat foun ba eskola Ensino Sekundariu Jeral,” PM Gusmao hateten, iha Parlamentu Nasional.
Xanana dehan, pakote finanseiru ida ne’e atu komplementa investimentu hodi melhora infrastrutura eskola sira.
Entretantu membru Komisaun F (edukasaun, saude, kultura, veteranus no igualidade jeneru), Deputadu Eladio Faculto, hateten labele hare ba nia montante, maibe importante mak iha kapasidade atu ezekuta.
Tanba tuir nia, problema ne’ebe mak dala barak akontese iha ministeriu sira mak orsamentu invelope fiskal ne’ebe destinadu, ministeriu sira dala barak la konsege ezekuta hotu.
“Ita hakarak hare nia progresu ezekusaun, mesmu osan ki’ik maibe ezekuta hotu ne’e diak,” Deputadu Faculto hateten.
Iha parte ida nia preokupa tanba iha orsamentu infrastrutura ME nian ne’e la preve, enkuantu volume funsiunariu iha ministeriu ida ne’e barak liu, loron ida sei hetan implikasaun.
Tuir nia,lolos iha OJE 2014 ne’e ministeriu propoin, tanba sira nia fatin klo’ot ona inklui edifisiu (gedung) ne’e mos komesa at ona,presiza hadia’a.
“Uluk kedas, tinan kotuk ba ne’e ami sujere atu tau orsamentu maibe to’o agora sira la konsege tau,”nia preokupa.
Prezidenti Komisaun F, Deputadu Virgilio Hornai, hateten alokasaun orsamentu ba kada ministeriu ne’e atu dezenvolve nasaun ida ne’e inklui edukasaun.
Tuir nia, problema seluk aleide edukasuan mak estradas, bee moos, eletrisidade, saude inklui asistensia social no governu presiza toma atensaun.
“Area sira ne’e persiza tau osan hotu-hotu, para dezenvolve.Ne’ebe orsamentu ne’ebe fo despeja bo’ot ba Minsteriu Edukasaun ne’e mos ladun iha ekivalensia,” nia hateten.
Tuir nia, orsamentu ba ME kada tinan sempre sa’e, OJE ba tinan 2014 sa’e ba 15% ne’ebe sei tau matan ba area infraestruturas inklui fasilidades eskola ninian.
