Reprezentante komunidade distritu Viqueque husu ba parlamentu nasional atu halo alterasaun ba lei pensaun vitalisia, tanba lei ne’e fo vantajen bo’ot liu ba eis titulares sira.
“Hau, pesoalmente presiza dignifika, maibe dignifika ho lei pensaun vitalisia ladun justu karik,” reprezentante komunidades distritu Viqueque, Honorio da Costa Silva preokupa,bainhira partisipa iha programa rona povu nia lian, iha salaun Administrasaun distritu Viqueque.
Programa ne’ebe organiza husi International Republic of Institute (IRI) ne’e, komunidade sira preokupa maka’as kona ba lei ne’e, tanba tuir sira funsionariu sira ne’ebe hetan reforma, simu sira nia pensaun 75% husi sira nia salariu.
“Entaun eis titulares sira nian mos tenke hanesan. Agora 100% ne’e buat ida ba hau ne’e la justu,” nia kestiona.
Nia preokupa tanba bainhira tempu kampanha, asuntu ne’e sai komprimisiu partidu hotu-hotu ninian, maibe manan tiha haluha hotu.
Tanba ne’e nia husu ba Parlamentu Nasional atu halo alterasaun ba lei ne’e, halo redusaun ba pursentu ne’ebe iha.
Entretantu Deputada Benvinda Catarina ne’ebe sai orador iha programa ne’e, hatan katak iha II lejislatura nian tempu, nia mos sai proponente atu halo alterasaun ba lei ne’e, maibe Prezidente Parlamentu mak la aseita atu debate lei ne’e.
Nia dehan, lei ne’e oras ne’e dadaun pendent hela iha Parlamentu Nasional, karik iha tinan 2015 ou 2016 mak foin bele halo debate.
Nia hateten, iha lei ne’e asuntu rua mak presiza hare, mak primeiru lei ne’e rasik hateten katak sai deputadus ka membru governu durante tinan tolu no fulan tolu nia laran ,nia iha direitu atu hetan pensaun 100%.
“Ita la konkorda, se bele nia prezensa tur iha parlamentu tinan lima, nia presiza hetan pursentu hira-hira liu husi debate mak ita foin koalia,” Deputada Catarinha dehan.
Nia dehan, atu halakon lei Pensaun Vitalisia ne’e labele, maibe hadia artigu balun iha lei ne’e bele.
“Estudu komparativu ne’ebe mak ami halo iha Solo, sira labele hasai, tanba presiza dignifika ita nia deputadu sira,” Deputada husi bankada Frente Mudansa ne’e dehan.
“Hau nia bankada konkorda atu fo pursentu ba sira 75 pursentu ka 80 pursentu horsida ita sei debate,” Catarinha informa.
Tanba ne’e nia mos husu ba NGO lokal sira dalan nakloke hato’o pedidu ruma ba bankada no Komisaun A para atu bele hare’e.
Iha sorin seluk Deputadu Bankada Fretilin, Joaquin dos Santos, katak iha razaun fundamental tolu mak iha tempu ne’eba hamosu Lei Pensaun Vitalisia ne’e .
Objetivu kria lei pensaun vitalisia ne’e mak atu fo pensaun deit ba membru asembleia konstituante sira laos fob a deputadu sira ne’ebe kada periode troka malu ne’e .
Tanba lei ne’e hamosu duvida politika tanba halo transformasaun asembleia ba parlamentu.
Lei pensaun vitalisia ne’e estadu nia obrigasaun atu rekoinhese reprejentante ne’ebe desidi restaurasaun da independensia.
“Segunda rajaun ne’e kondisional ba ema nia moris ne’ebe estadu hanesan organijasaun fo valor politika ida ba ita nia jerasaun,”do Santos hato’o.
Deputadu ne’e dehan,osan bele diskuti maibe obrigasaun no substansi husi konstituisaun la bele diskuti.
“Ne’e valor ida sagradu nasaun hotu-hotu halo kuandu hari’I nasaun,” Deputadu Joaquin afirma.
