

“Hau hakarak fo hanoin deit ba ita hotu katak, bee importante tebes ba ita nia moris tanba ne’e mai ita hotu fo atensaun, kuidadu sistema bee ne’ebe iha ona labele estraga no halo ligasaun illegal, atu ema hotu bele hetan asesu ba bee moos no mantein ita nia nesesidade ba futuru,” koalia Ministru Lay, iha nia diskursu iha selebrasaun loron mundial bee nian iha Dili.
Tuir Ministru Lay, governu iha komitmentu atu garante povu hotu-hotu bele hetan asesu ba bee moos, maibe komunidade rasik mak la kuidadu fasilidade ne’ebe governu monta ona.
Ministru Lay, konsidera selebrasaun loron bee moos nian ne’e importante tebes ba ema hotu, atu halo reflesaun katak bee moos sai nesesidade primeiru iha ema nia moris tanba ne’e governu liu husi ministerio infra-struktura tinan ida ne’e sei tau nafatin bee mos sai hanesan prioridade primeiru.
Iha oportunidade hanesan Diretor Interino Servisu Agua e Saneamentu (SAS), Elias Pereira Moniz rekonese katak iha komunidade barak mak seidauk asesu ba bee moos tanba falta de rekursu umanu no finanseiru maibe diresaun SAS halo ona progresu barak.
“Ita hotu hatene katak komunidade barak mak seidauk asesu ba bee moos, maibe ita labele implementa hotu dala ida tanba ita hatene ita nia finanseiru orsamentu no tenaga la to’o, entau SAS sei implementa tuir orsamentu ne’ebe iha,” dehan Diretor Moniz.
Iha semana kotuk liu ba, komunidade iha capital Dili halerik ba bee moos, tanba la’os SAS mak la servisu maibe tanba dezastre naturais ne’ebe akontese halo besi kotu hotu.
Tanba ne’e ekipa SAS sei esforsu aan kolabora ho Obras Publika atu hadia fila fali pipa ka torneira sira ne’ebe hetan estragus husi dezastre naturais ne’e.
Entretantu tuir Diretora Nasional Saúde Komunitaria, Isabel Maria Gomes hateten bee moos no saneamentu importante tebes tanba se bee moos no saneamentu ladiak, sei fo impaktu seriu ba ema nia saúde bele provoka moras no mate.
“Hau husu ba komunidade hotu, atu iha sentina iha uma kain ida-idak, atu garantia ita nia saúde iha familia laran se bainhira laiha sentina bele provoka moras malaria, kabun moras no moras kulit tanba lalar ba hobur foer mai fali hobur ita nia hahan, los duni katak numeru mortalidade ba labarik no inan sei as tanba falta bee mos no saneamentu,” dehan Diretora Gomes.







