Diretor organizasaun Fundasaun Mahein, Nelson Belo, hateten kuandu Timor-Leste fraku kontrolasaun ba telekomunikasaun mak fasil liu atu akontese espionajen.
Tuir nia, durante ne’e Timor-Leste seidauk fo seguransa masimu ba informasaun liu husi telekominkasaun iha rai laran.
“Ita seidauk bele kontrola, ezemplu Timor Telekom nia presu a’as mos ita labele kontrola, ida ne’e fasil atu ema utiliza halo espionajen,” Diretor FM, Belo dehan, iha Balide, Dili.
Tanba ne’e nia sujere atu halo kontrolasaun ne’ebe masimu ba telekomunikasaun iha rai laran, tanba wainhira kontrolasaun minimu, espionajen fasil akontese.
Nia hatutan, governu iha obrigasaun atu hasa’e kapasidade ba intelijensia iha rai laran, oinsa para bele detekta no prevene.
“Kapasitasaun la’os deit ba PNTL ou F-FDTL, tenke ba intelijensia sira, nune’e sira bele hatene no detekta,” nia dehan.
Nia mos sujere, karik lideransa sira atu koalia kona ba asuntu segredu ruma, labele koalia liu husi telemovel, maibe diak liu hasouru malu diretamente.
“Tanba wainhira ita uza ona teknolojia, ne’e laiha ona segredu,” Diretor Belo hateten.
Iha parte seluk Prezidente Komisaun B (Negosiu Estranjeiru, Defeza no Seguransa Nasionalo), Deputada Maria Lurdes Bessa, hateten iha posibilidade bo’ot Australia bele halo espionajen ba Timor-Leste liu-liu kona ba problema tasi Timor nian.
“Problema ne’e agora lori ona ba iha tribunal arbitrariu, asuntu ida ke ita tau matan hela, ita tau atensaun hela,” Deputada Bessa hateten.
Tanba ne’e nia husu ba institusaun hotu-hotu atu kolabora hamutuk hodi prevene, tanba problema espionajen, problema Estadu nian.
