Segunda, Agosto 02, 2021

Ministru Kordenador Asuntu Ekonomia (MKAE), Joaquim Amaral hateten ekipa negosiasaun prepara hela rezumu factual konaba planu legislasaun sira no lista produtu rai laran atu aprezenta iha enkontru nivel altu grupo trabalho Organizasaun Mundial Komersiu (OMK) nian, iha loron 29 fulan Julho tinan 2021.

Ministru Kordenador Asuntu Ekonomia (MKAE), Joaquim Amaral hateten ekipa negosiasaun prepara hela rezumu factual konaba planu legislasaun sira no lista produtu rai laran atu aprezenta iha enkontru nivel altu grupo trabalho Organizasaun Mundial Komersiu (OMK) nian, iha loron 29 fulan Julho tinan 2021.

Nia dehan ekipa Timor-Leste partisipa ona iha enkontru dahuluk iha loron 1 fulan Outubro tinan kotuk, hodi aprezenta planu politika rejime komersiu externa nian no hetan sujestaun barak. No ekipa responde ona ba hanoin sira husi sekretariadu OMK no hetan ona aprovasaun iha konselho ministrus antes submete ba sekretariadu.

“Ita koalia konaba ita loke ita nia merkadu ba importasaun, nune’e mos sira mos loke sira nia merkadu ba ita, entaun bazea ba ita nia faktu sira ita sei halo negosiasaun nivel bilateral no multilateral. Klaru ita laloke hotu ita loke faze pur faze tanba ita nasaun ne’ebe menus dezenvolvimentu,” nia hateten hafoin partisipa iha Reuniaun Komisaun Inter-ministerial ba Preparasaun Reuniaun Nivel Altu daruak Timor-Leste ho Nasaun Membru Organizasaun Mundial Komersiu (OMK), Iha salaun Conferensia City 8 Manleu, Dili.

Nia hateten rekejitus sira ne’ebe OMK estabelese, ajuda mos governu atu hadia no reforma legislasaun sira ne’ebe bele fasilita investimentu direita externa no enkuadramentu sira oferese ambiente negosio ne’ebe diak.

Nia haktuir governu iha ona lista produtu ne’ebe atu halo negosiasaun, liu-liu produtu agrikultura no non agrikultura hanesan mineiru nian.

Nia informa servisu hotu lao diak maka ikus tinan 2021, oficialmente Timor-Leste sai ona membru ba Organizasaun Mundial Komersiu.

Entertantu, Diretor Executivu Instituisaun Publika Servisu Registu no Verifikasaun Emprezarial (SERVE), Florêncio Sanches hateten adesaun Timor-Leste ba Organizasaun Mundial Komersiu, sei lori vantajen diak tanba tama iha merkadu mundial, maibe sai mos dezafiu bo’ot.

Nia dehan sai dezafiu bo’ot tanba kapasidade setor privado rai laran seidauk bele kompete ho setor privado sira husi nasaun membru OMK nian. No enkuadramentu legal sira ne’ebe iha seidauk garantia no asegura atividade negosio ne’ebe diak no seguru.

“Enkuadramentu legal sira presiza hadia taan atu kompete ho investor no komersiante foun ne’ebe tama Timor-Leste,” nia hateten.

Nia hateten iha Timor-Leste kada atividade negosio tenke iha lisensa ketketak, ne’e iha nasaun seluk ema harii hotel ida kompleta ho restorante, kafetaria ho lisensa ida deit tanba ne’e lei lisensiamentu mos presiza halo revizaun.

Iha parte seluk, Ministra da Saúde, Doutora Odete Maria Freitas Belo hateten adesaun Timor-Leste ba OMK nia vantajen ba setor saúde maka loke dalan ba investor sira atu harii fabrika farmasia, ekipamentu mediku, no hospital privado iha rai laran.

“Ita hare tempu ona atu hospital privado sira loke, iha kontestu ida ne’e sira nia atividade no programa ne’ebe ita laiha hanesan atendimentu mais altu atu ita labele haruka tan ema ba singapura hodi redus mos kustu transferensia,” nia hateten.

E-mail Subscription

Enter your email address:

Follow us on Twitter

  • House Banner Side Bar 02
  • House Add Side Banner 04